पोखरा/नेपालमा कम्तीमा एक सयभन्दा बढी हिमताल फुट्ने खतरा रहेको विज्ञहरूले बताएका छन् । म्यानमारदेखि अफगास्तिानसम्मका हिन्दकुश हिमालय क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी जोखिममा रहेका तालको संख्या नेपाल र तिब्बतमा रहेको बिभिन्न अध्ययनले देखाएका छन् ।
हिमतालको विषयमा विद्यावारिधि गरेका वैज्ञानिक डा नितेश खड्काले हिमतालको उच्च जोखिम नेपाल र तिब्बती क्षेत्रमा बढी देखिएको बताए । भारत लगायतका अन्य मुलुकमा हिन्दकुश हिमालय क्षेत्र फैलिएको भए पनि ती मुलुकमा जोखिमयुक्त हिमताल कम रहेको उनको भनाइ छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र (इसिमोड) र संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम (युएनडिपी) ले हिमतालसम्बन्धी अध्ययन २०२० मा प्रकाशित गरेका थियो । सो प्रतिवेदनमा नेपालको हिमाली क्षेत्रमा रहेका २१ वटा ताल फुट्ने जोखिम जहिले पनि उल्लेख थियो ।
नेपालमा २ हजार ३ सयभन्दा बढी हिमताल छन् । हिमतालका अध्येता डा अरुणभक्त श्रेष्ठ हिमतालको जोखिम जहिले पनि जति बेला पनि हुने भएकाले यसको जोखिम न्यूनीकरण गरिहाल्नु पर्ने र हुन सक्ने क्षति कम गर्न पूर्वसूचना प्रणाली विकास र विस्तार गर्नुपर्ने विचार राख्छन् ।
संयुक्त राष्ट्र संघीय विकास कार्यक्रमको आर्थिक सहयोगमा नेपाली सेनाले इम्जा हिमतालको जल सतह घटाउने काम गरेको थियो । सो हिमतालको पानी निकास गर्न पक्की संरचना निर्माण गरी तल्लो तटीय क्षेत्रमा पूर्वसूचना प्रणाली विकास गरिएको छ । इम्जा र च्छो रोल्पा हिमताल जस्तै चरणबद्ध रुपमा सबै तालहरुको जोखिम न्यूनीकरण गर्नुपर्ने डा श्रेष्ठको भनाइ छ ।
नेपालका अधिकांश ठूला हिमनदीका मुहान तिब्बत भएकाले तिब्बती क्षेत्रमा रहेका जोखिमयुक्त हिमतालको प्रत्यक्ष असर नेपालमा पनि पर्ने भएकाले नेपाल झन खतराको अवस्था छ ।
