चुनाव नजिकिँदै गर्दा दलका नेताहरुले व्यक्ति केन्द्रित लाञ्छनाहरु लगाउन थालेका छन् । तुच्छ टिप्पणीहरु तथा भ्रामक सूचनाहरुले सामाजिक सञ्जाल रंगिएका छन् । अर्काको मानमर्दन गर्ने र झण्डा जलाउनेसम्मका निकृष्ट हर्कतहरुले भिडन्त हुने हो कि भन्ने चिन्ता थपेको छ । चुनाव लोकतन्त्रको सुन्दर अभ्यास हो । यो केवल मत माग्ने प्रक्रिया मात्र होइन, जनताको विश्वास जित्ने अवसर पनि हो । लोकतन्त्रमा विचार, नीति र कार्यक्रमको प्रतिस्पर्धा हुनुपर्छ, व्यक्ति–व्यक्तिमाथि गृणात्मक टिप्पणी र चरित्रहत्या होइन । आजको परिवेशमा चुनावी अभियानमा देखिने कटु शब्द, अपमानजनक अभिव्यक्ति र आधारहीन आरोपले लोकतान्त्रिक संस्कारमाथि नै प्रश्न उठाएको छ । त्यसैले चुनावमा स्वस्थ प्रतिस्पर्धा कायम राख्नु समयको माग बनेको छ ।

स्वस्थ प्रतिस्पर्धा भनेको नीति, योजना र कार्यक्षमताको आधारमा मतदातालाई प्रभावित गर्ने प्रक्रिया हो । उम्मेदवारले आफ्ना एजेण्डा स्पष्ट रूपमा प्रस्तुत गर्नुपर्छ—आर्थिक विकास कसरी गर्ने, रोजगारीका अवसर कसरी बढाउने, शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा के सुधार ल्याउने आदि विषयमा ठोस दृष्टिकोण राख्नुपर्छ । जब बहस मुद्दामा केन्द्रित हुन्छ, तब मतदाताले सही निर्णय गर्न सक्छन् । तर व्यक्तिगत आक्रमण, जातीय वा धार्मिक भावना भड्काउने अभिव्यक्ति, तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलाइने गलत सूचना लोकतन्त्रका लागि घातक हुन्छन् ।

गृणात्मक टिप्पणीले समाजमा विभाजन ल्याउँछ । चुनाव सकिएपछि पनि त्यस्ता अभिव्यक्तिले दीर्घकालीन असर पार्छन्—समाजमा आपसी विश्वास कमजोर हुन्छ र सहकार्यको वातावरण बिग्रन्छ । लोकतन्त्रमा विपक्षी पनि राष्ट्र निर्माणका साझेदार हुन् । फरक विचार राख्नु स्वाभाविक हो तर असहिष्णुता प्रदर्शन गर्नु कदापि स्वीकार्य हुँदैन ।

यस सन्दर्भमा राजनीतिक दल, उम्मेदवार र कार्यकर्ताको जिम्मेवारी महत्वपूर्ण छ । उनीहरूले सभ्य भाषा प्रयोग गर्नुपर्छ, आचारसंहिताको पालना गर्नुपर्छ र मतदातालाई भ्रममा पार्ने कार्य नगर्नुपर्छ । सञ्चारमाध्यमले पनि तथ्यमा आधारित समाचार प्रस्तुत गर्नुपर्ने हुन्छ । साथै, मतदाताले समेत विवेक प्रयोग गरी गृणात्मक अभिव्यक्तिलाई अस्वीकार गर्ने साहस देखाउनुपर्छ ।

अन्ततः चुनाव लोकतन्त्रको उत्सव हो । यो उत्सवलाई मर्यादित, सभ्य र रचनात्मक बनाउन सबै पक्षको सहकार्य आवश्यक छ । नीति र सिद्धान्तको प्रतिस्पर्धाले मात्र सुदृढ लोकतन्त्र निर्माण हुन्छ । त्यसैले हामी सबैले प्रतिबद्ध हुनुपर्छ—चुनावमा स्वस्थ प्रतिस्पर्धा गरौँ, घृणात्मक टिप्पणीलाई निरुत्साहित गरौँ, र लोकतन्त्रको गरिमा जोगाऔँ ।