पोखरा, ११ मंसिर – गाउँ छोडेर मान्छेहरु शहरतिर किन ओइरिन्छन् ? धेरै थोकको सुविधा सहरमै पाइने भएकाले पनि सहर धेरैको रहर बनेको होला ! तर, देशकै सुविधा सम्पन्न सहर पोखरामा उपचार नपाएरै मर्नु पर्ने अवस्था पैदा भएको छ । अन्नपूर्ण गाउँपालिका-३ काँडेमा बसोबास गर्दै आएका राजेश कार्कीको अस्पताल घुम्दाघुम्दै बुधबार राती ज्यान गएको छ ।
अस्पताल पुगेका कार्कीको अस्पतालले उपचार लिन नमान्दा ज्यान गएका उनका आफन्तहरुले आरोप लगाएका छन् । ललिपुर स्थायी ठेगाना भएका कार्की पछिल्लो समय अन्नपूर्ण गाउँपालिका वडा नम्बर ३ काँडेमा बसोबास गर्दै आएका थिए । पेशाले ट्रक चालक रहेका कार्कीलाई बुधबार बेलुका श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि अस्पताल लगिएको थियो । स्वास्थ्यमा समस्या देखिएपछि सुरुमा मेट्रोसिटी अस्पतालमा पु¥याइएका कार्कीलाई अस्पतालले भर्ना लिन नमानेका मृतकका आफन्तहरुले बताएका छन् ।
मेट्रोसिटीले भर्ना लिन नमानेपछि उनका आफन्तले लेकसिटी अस्पताल पु¥याए । ‘मनीपालमै लग्ने भनेका थियौं । दिदीले मेट्रोसिटीमै लग्ने, त्यहाँ राम्रो उपचार हुन्छ भनि सकेपछि त्यहाँ लगेका थियौं । अस्पतालले भर्ना लिएन,’ मृतकका आफन्त सुजन गुरुङले भने, ‘त्यहाँ एम्बुलेन्स एकै छिन रोक्न पनि दिइएन । त्यहाँ बेड नभएको भए पनि कमसेकम अस्पतालले अर्को अस्पतालमा रिफर गरेको भए भिनाजुको ज्यान बचाउन सकिन्थ्यो होला !’ सुजन नाताले मृतक कार्कीका सालो पर्छन् । मेट्रोसिटीले भर्ना लिन नमानेपछि सुजन र उनका दुई दिदीले लेकसिटी अस्पतालमा पु¥याएका थिए ।
एकैछिन आकस्मिक कक्षमा राखि सकेपछि लेकसिटीले भेन्टिलेटर नभएको बताएर अर्को अस्पताल लैजान भनेको उनले बताए । ‘एकै छिन राखेर इन्जेक्सन दियो । लेकसिटीले पनि भेन्टिलेटरको अभावले बिरामी भर्ना लिन नसक्ने बताएपछि फिस्टेल अस्पताल पु¥याएका थियौं । त्यहाँ पनि एकै छिन अवस्था हेरि सकेपछि भर्ना लिन मानेन्,’ दुखेसो पोख्दै उनले भने, ‘त्यहाँबाट मनीपाल ल्यायौं । यहाँ पनि भर्ना लिन सुरुमा आनाकानी भयो । हामी यसै त पीडामा थियौं, इमर्जेन्सीमा लगेको । तिमीहरुलाई पनि श्वास फेर्न गाह्रो हुन्छ भन्ने जस्ता गैह्र जिम्मेवार कुरा आयो ।’ उपचार खोज्दै अस्पताल आएका बिरामीलाई अस्पतालले गैह्र जिम्मेवार व्यवहार गरेकोमा उनको गुनासो छ । मनीपाल अस्पतालले बिरामी ल्याएको करिब १ घण्टा अस्पताल प्रांगणमा राख्दा पनि उपचार गर्न नमानेको उनको आरोप छ । मनीपालले भर्ना लिदाँसम्म उनको स्वास्थ्य अवस्था झनै नाजुक भएको उनले बताए ।
बिरामीको स्वास्थ्य अवस्थाबारे जानकारी गराएर चरक मेमोरियल अस्पतालमा सम्पर्क गर्दा अस्पतालले त्यहाँ पनि बेड नभएको बताएको मृतकका आफन्तको भनाई छ । ४८ वर्षीय कार्कीमा अन्य कुनै दीर्घ रोगको समस्या भने नरहेको मृतकका जेठी सासु अनिता गुरुङले बताइन् । बुधबार बेलुका नवलपुरदेखि कार्की काँडे आई पुगेका कार्की खाना खाएर सुतेका राम्रै सुतेका थिए । कार्कीमा सुतेको समयमा घुर्ने समस्या रहेको उनले बताइन् । ‘सुरुमा निद्रामा घुरेको होला भनेर पनि वास्ता भएन । पछि व्यथाले च्याप्दै गएपछि अस्पताल ल्यायौं । अस्पताल ल्याउदा यस्तो भयो,’ उनले भनिन् ।
मृतक कार्कीकी अर्की दिदी सासू लक्ष्मी गुरुङले उपचारै नगर्ने अस्पताल खोल्नु भन्दा बन्द गरेर राख्नुपर्ने बताइन् । अस्पताल बन्द भई सकेपछि मर्नै परे पनि उपचार पाइन्न भनेर ढुक्कले मर्ने बताइन् । ‘मर्ने मर्छ, बाँच्ने बाँच्छ । बरु, अस्पतालको गेटै बन्द गरेर राखे हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘उपचारै नगर्ने अस्पताल किन खोलेर राख्ने ।’
अस्पतालले कोरोना संक्रमित भएको आशंका गरेर भर्ना लिन नमानेको उनीहरुको आशंका छ । ‘ल, कोरोनै लागेको भए पनि त उपचार त पाउनु प¥यो नि, कोरोना लागेको हो भने पनि भेन्टिलेटरमा राख्न पाएको भए पनि ज्यान बचाउन सकिन्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘न पीसीआर गर भनेर भनियो । न केही हाम्रो बिरामीको अस्पतालले भर्ना नलिएरै ज्यान गएको हो ।’
केही दिनअघि मात्रै स्याङ्जा पुतलीबजारकी धनमाया गुरुङको पनि उपचार.खोज्दै अस्पताल घुम्दाघुम्दै ज्यान गएको थियो । यो घटनापछि प्रदेश सरकारले अस्पतालसँग स्पष्टिकरण समेत सोधेको थियो । स्वास्थ्य निर्देशनालय गण्डकीकाका निर्देशक विनोद विन्दु शर्मालाई संयोजक तोकेर अस्पतालको अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी पनि दिएको थियो । तर, अस्पतालले अझैं पनि कोरोना संक्रमित भएको आशंकामै भर्ना नलिने गरेका छन् ।
यस विषयमा प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयका निर्देशक विनोद विन्दु शर्मासँग बुझ्न खोज्यौ । पटक पटक सम्पर्क गर्दा समेत उनको फोन उठेन । प्रदेश सरकारका सामाजिक विकास मन्त्री नरेदेवी पुनलाई सम्पर्क गर्दा यस विषयमा अनुगमन गर्न निर्देशनालयका निर्देशकको संयोजकत्वमा समिति गठान भएकाले उतै सम्पर्क गर्नुपर्ने बताइन् । ‘यस विषयमा अनुगमन गर्न स्वास्थ्य निर्देशनालयका निर्देशक ज्यु को संयोजकत्वमा समिति गठन गरिएको छ,’ उनले भनिन्, ‘उतै सम्पर्क गरेर बुझ्नुपर्छ ।’
यता समितिका संयोजक भने सम्पर्कमा आउन चाहेनन् । सदस्य सचिव डाक्टर राम बहादुर केसीलाई सम्पर्क गर्दा यस विषयमा जानकारी लिएर मात्रै प्रतिक्रिया दिन मिल्ने उनले बताए । नीजि अस्पतालले भर्ना लिन नमान्दा अनुगमन गर्न बनाइएको समितिमा भने बिरामीलाई भर्ना लिन नमान्ने गण्डकी मेडिकल कलेज, मनीपाल अस्पतालका प्रतिनिधी पनि सदस्य छन् ।