पोखरा/बहिबारदेखि सुरु हुने एसइई (माध्यमिक शिक्षा परीक्षा) मा गण्डकीबाट ४३ हजार ३५५ जना विद्यार्थी सामेल हुँदैछन् । परीक्षा दिने विद्यार्थीको यो संख्या गतवर्षको भन्दा झण्डै साढे दुई हजारले कम हो भने पछिल्लो पाँच वर्षको तथ्यांक हेर्दा झण्डै तीन हजारले कम हो ।

प्रदेशको सामाजिक विकास, युवा तथा खेलकुद मन्त्रालय मातहतको शिक्षा विकास महाशाखाका अनुसार पछिल्ला पाँच वर्षमा सबैभन्दा धेरै परीक्षार्थी २०७८ सालमा सहभागी थिए । महाशाखाका अनुसार यी पाँच वर्षमध्ये सबैभन्दा कम परीक्षार्थी भने २०८० सालको एसइईमा थिए । यो वर्ष प्रदेशका ११ जिल्लाबाट ४० हजार ९१८ जना परीक्षार्थी सहभागी भएका थिए ।

महाशाखाका अनुसार २०७८ सालमा ४६ हजार १९१, २०७९ मा ४३ हजार १६४ र २०८१ मा ४५ हजार ८८७ जना विद्यार्थी परीक्षामा सामेल भएका थिए । महाशाखाले परीक्षाको सबै तयारी पुरा भएको जनाएको छ ।

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड, परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयले सञ्चालन गर्ने परीक्षा चैत २९ गतेसम्म चल्नेछ । महाशाखाका महानिर्देशक दामोदर सुवेदीका अनुसार यस वर्ष नियमिततर्फ ३५ हजार ४१७, प्राविधिकतर्फ १ हजार १२० र ग्रेडवृद्धितर्फ ६ हजार ८१८ जना परीक्षार्थी छन् । प्रदेशभर १८७ परीक्षा केन्द्र तोकिएका छन्, जुन अघिल्लो वर्षभन्दा १८ वटा कम हो । परीक्षामा १८७ केन्द्राध्यक्ष, ३८१ सहायक केन्द्राध्यक्ष, दुई हजार २५९ निरीक्षक, ५३२ परीक्षा सहायक र ९६३ कार्यालय सहयोगी परिचालन गरिनेछ ।

जिल्लागत रूपमा मनाङबाट सबैभन्दा कम ३४ जना र कास्कीबाट सबैभन्दा बढी १० हजार ८४३ विद्यार्थी सहभागी हुनेछन् । अन्य जिल्लामा गोरखाबाट तीन हजार ७९७, लमजुङबाट दुई हजार ८६२, तनहुँबाट छ हजार १५५, स्याङ्जाबाट चार हजार २८८, मुस्ताङबाट १८६, म्याग्दीबाट दुई हजार २२, बागलुङबाट चार हजार २३९, पर्वतबाट दुई हजार २१७ र नवलपुरबाट छ हजार ७१२ विद्यार्थी सहभागी हुनेछन् ।

महानिर्देशक सुवेदीका अनुसार परीक्षाको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको छ । प्रश्नपत्र र उत्तरपुस्तिका अधिकांश परीक्षा केन्द्रमा पुगिसकेका छन् । ११ वटै जिल्लाका शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइलाई अभिमुखीकरणसमेत दिइसकिएको छ ।

यस वर्ष गण्डकी प्रदेशमा सबैभन्दा बढी विद्यार्थी कास्की जिल्लाबाट सहभागी हुँदै छन् । शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ कास्कीका अनुसार २९७ विद्यालयका १० हजार ८५६ विद्यार्थी ३६ परीक्षा केन्द्रबाट सहभागी हुनेछन् । तीमध्ये पाँच हजार ७२२ छात्र र पाँच हजार १३३ छात्रा छन् ।

पोखरा महानगरपालिकामा ३२, अन्नपूर्ण गाउँपालिकामा २ तथा रुपा र माछापुच्छ्रे गाउँपालिकामा १÷१ परीक्षा केन्द्र कायम गरिएको छ । यस वर्ष कास्कीमा १२५ सामुदायिक र १६८ संस्थागत गरी २९३ विद्यालयका विद्यार्थी सहभागी छन् । सामुदायिक विद्यालयबाट चार हजार ४७१ र संस्थागत विद्यालयबाट छ हजार ३८५ विद्यार्थी सहभागी हुनेछन् । प्राविधिक धारका ६ विद्यालयबाट १८८ जना र संस्कृत धारतर्फ ८ विद्यालयका ७० विद्यार्थी सहभागी हुनेछन् ।

गण्डकी प्रदेश सरकार, सामाजिक विकास, युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयले एसइई परीक्षालाई विद्यार्थीमैत्री, सुरक्षित, स्वच्छ तथा मर्यादित वातावरणमा सम्पन्न गराउन सबै सरोकारवालाहरूलाई समन्वय र जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्न आग्रह गरेको छ ।

मन्त्रालयका अनुसार एसईई विद्यार्थीहरूको शैक्षिक जीवनको महत्वपूर्ण मोड भएकाले यसलाई तनावमुक्त, अनुशासित र सकारात्मक वातावरणमा सम्पन्न गराउन अभिभावक, शिक्षक, विद्यालय प्रशासन, सुरक्षाकर्मी तथा सञ्चारकर्मीबीच सहकार्य आवश्यक छ । अभिभावकहरूलाई घरमै शान्त र अध्ययनमैत्री वातावरण सिर्जना गर्न, बालबालिकासँग नियमित संवाद गर्न र अनावश्यक दबाब नदिन आग्रह गरिएको छ । ‘निश्चित ग्रेड ल्याउनैपर्छ’ भन्ने सोचभन्दा प्रयासको कदर गर्दै आत्मविश्वास बढाउने वातावरण बनाउनुपर्नेमा मन्त्रालयको जोड रहेको छ ।

विद्यार्थीलाई पोषिलो आहार, पर्याप्त निद्रा र अध्ययनबीच सन्तुलन कायम गर्न तथा मोबाइलजस्ता उपकरणको प्रयोग सीमित गर्न सुझाव दिइएको छ ।

मन्त्रालयले विद्यालय र शिक्षकहरूलाई विद्यार्थीको शैक्षिक अवस्था र मनस्थिती बुझेर अभिभावकसँग समन्वय गर्न, डररहित वातावरण सिर्जना गर्न तथा आवश्यक परे अतिरिक्त सहयोग उपलब्ध गराउन अपिल गरेको छ । टाढाबाट आएका विद्यार्थीहरूको व्यवस्थापनमा पनि विशेष ध्यान दिन मन्त्रालयले अनुरोध गरेको छ ।

केन्द्राध्यक्ष, निरीक्षक तथा सुरक्षाकर्मीहरूलाई परीक्षा वातावरण बालमैत्री बनाउन, अनावश्यक कडाई वा त्रास नदेखाउन तथा परीक्षार्थीको गोपनीयता कायम गर्न निर्देशन छ । परीक्षा केन्द्रमा स्वच्छ खानेपानी, शौचालय, सेनिटरी प्याड र प्राथमिक उपचारको व्यवस्था अनिवार्य गरिएको छ । नक्कल तथा नक्कली परीक्षार्थी नियन्त्रणमा सजग रहन र परीक्षा आचारसंहिता पूर्ण रूपमा पालना गराउन मन्त्रालयले जोड दिएको छ ।