यतिखेर नेपालको संघीय राजधानी काठमाडौँमा एउटा अनौठो अभ्यासको चर्चा चुलिएको छ संघीयता र प्रादेशिक सरकारका अधिकारका विषयलाई लिएर । नेपालको २ नम्बर प्रदेशले संघीय सरकारलाई आफ्नो अधिकार मागेर सर्वाेच्च अदालतमा मुद्दा हालेको छ ।...
संघीयतामा समृद्धि
संघीय शासन पद्धति
के हो संघीयता ? यसको सैद्धान्तिक पक्ष हेर्दा एक शब्दमा अथ्र्याउने गरिएको छ– ‘एक ठाउँमा बस्ने र विभाजन हुनबाट बचाउने ।’ विभिन्न भिन्न राज्यहरू मिलेर एउटा छाता बनाउने र त्यसअन्तर्गत रहेर आफूले...
संघीययता भित्रको समृद्धि
‘सुखी नेपाली, समृद्ध नेपाल’ को नारा काठमाण्डौको प्रदर्शनी केन्द्रमा तत्कालीन नेकपा एमालेले उद्घोष गरेको थियो । जुन बेला अस्थिर सरकार थियो । यो नारासहित तत्कालीन एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले सिंगो देशमा आशा र...
नेपालमा आर्थिक संघीयता र अभ्यास
असल र लोकतान्त्रिक शासन प्रणालीको महत्वपूर्ण अवधारणा विकेन्द्रीकरण हो । विकास प्रक्रियालाई सहभागितामूलक तथा बटम अप मोडलमा अनुसरण गर्ने आवश्यकताले अधिकार र स्रोतको केन्द्रीकरणलाई नकार्ने अवस्था आयो । विकेन्द्रीकरण ऐन २०३९ मार्फत नेपालमा विकेन्द्रीकरणलाई...
यौन दुर्वलता र समाधान
यौन इच्छामा कमी हुनुलाई नै यौन दुर्वलता भनिन्छ । यसको लक्षण मानसिक तथा शारीरिक दुबै रुपमा देख्न सकिन्छ । यौन इच्छामा कमी हुनु, यौन सम्पर्कमा रुची नहुनु जस्ता कुराले मानसिक रुपमा यौन दुर्वलताको संकेत...
रक्षाबन्धनको आध्यात्मिक र बैज्ञानिक दृष्टिकोण
आज जनैपुर्णिमा अर्थात रक्षाबन्धन पर्ब हो । चाड पर्वहरुको सम्वन्ध कुनै न कुनै रुपमा परिवार, समाज, राष्ट्र मानबतासँग अन्तर सम्बन्धित हुन्छन । यस अर्थमा पनि यो संस्कृतिले जतिसुकै राजनितिक रुपान्तरण भएपनि समाजले निरन्तरता दिन्छ।...
सडकभित्र लुकेको स्वार्थको यो जालो
नेपालको संविधान २०७२ जारी भएपछि कार्यान्वयनमा आएको संघियताका कारण अहिले टोल टोलमा सिंहदरवार र घरघरमा सरकारी सुविधा पुगेको रटान चलिरहेकै छ । संघियताको कार्यान्वयनले राजनीतिको खेती लगाएकाहरुलाई निकै फाईदा पुगेको छ । स्थानीय सरकार...
गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीका नाममा
मुख्यमन्त्री ज्यु नमस्कार, म आँफु पनि यही प्रदेशको बासिन्दा भएका कारण एउटा सानो निवेदन गर्न चाहन्छु । देशमा संघियता आए पनि केन्द्रमा पहुँच भएका अधिकांश नेताहरू प्रदेशको मुख्यमन्त्री वा अरु पदमा आउन नचाहेका बेला...
ठेकेदारको दादागिरी, निरीह सरकार !
देश कसको हातमा छ भनेर प्रश्न गर्ने हो भने यसको सहज जवाफ पाउन गाह्रो छ नेपाली जनतालाई । हुनतः मुलुकमा शक्तिशाली सरकार गठन भएको भनेर ठूलो प्रचारप्रसार भइरहेको छ । अहिले कुनै पनि कुरा...
कालिकामा सच्चा साधुसन्त र जोगी बसेन्न् ?
बागलुङ कालिका मन्दिरबाट माग्ने र सन्त जोगीहरु हटाएको कुरा अहिले सतहब्यापी आलोचना भएको छ । वास्तविकता के हो भन्ने विषयमा जान्न खोज्दा ब्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष राजु खड्कासंग मेरो लामो कुराकानी भयो । आफ्नो ठाउँको...
