सांकेतिक विद्रोहको शक्ति र सन्देश कति व्यापक हुन्छ ? त्यसले सत्ताधारीलाई कसरी झस्काउँछ अनि सत्ताधारी विद्रोहको विरुद्ध कति निर्मम हुन्छ ? यी प्रश्नहरूको उत्तर खोज्न करिब ७६ वर्ष अगाडि फर्कौं न !
२००६ सालको साउन...
बुढो पीपल, जो रुँगी रहेछ बुढो इतिहासलाई
भिरालो गोरखा सदरमुकाको सिरानतिर ‘गोरखा दरबार संग्रहालय’को बोर्ड झुन्डिएको छ । करिब ६० रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको संग्रहालय नेपाल एकीकरणको ज्युँदो इतिहास भन्छ, कथा सुनाउँछ अनि शाहकालीन सामरिक र आर्थिक समृद्धिको बखान गर्छ । दरबारको...
औषतभन्दा अग्ला हर्क !
म सानै थिएँ र कक्षाको पहिलो विद्यार्थी । एकदिन लमजुङको उदीपुरस्थित जनकल्याण निमावि ( हाल मावि) सँगैको चौतारामा एकहुल मान्छे आए । हार्मोनियम र मादल बोकेका उनीहरुले गीत गाउन थालेपछि हामी कक्षा छाडेर त्यता...
व्यापार, महेन्द्र र मनाङ !
मनाङेहरु सबैभन्दा बढी कमाउँछन् । तथ्याङ्क अनुसार मनानबासीको वार्षिक आम्दानी १९५९ डलर रहेको छ । मनाङेको यो आम्दानी प्रदेश सदरमुकाम पोखराको भन्दा बढी हो । हिमालको बीचमा रहे पनि हिमालपारिको जिल्ला हो, मनाङ ।...
पदयात्राः अन्नपूर्णको फेरो !
‘हिमालमा पुगेपछि तिमीले त्यहाँ स्टिभ बाल्मरले हकारेको आवाज सुन्ने छैनौँ ।’
आफ्ना साथीको यही भनाइमा अन्नपूर्ण क्षेत्रको पदयात्रामा निस्केका जोन उडले कालान्तरमा माइक्रोसफ्टको आकर्षक जागिरलाई नै लात हाने । प्रसिद्ध पुस्तक लिभिङ माइक्रोसफ्ट टु चेन्ज...
ब्रान्ड अफ गण्डकी : लाहुरेको रेलिमै….
बाँचे भने अर्को साल फिरनी,
मरेँ भने राइफलको सिरानी ।
नारायण रायमाझी र शर्मिला गुरुङको स्वरमा रहेको ‘राम्दी पुल तर्नेबित्तिकै’ बोलको लोकगीतको अंश हो, यो । यस गीतले लाहुर जानेहरूको यथार्थ पीडा र दुःखलाई त उतारेको...
लोकसंस्कृतिको खानी गण्डकी
गण्डकी लोकसंस्कृतिको पर्यावाची प्रदेशभन्दा फरक पर्दैन । गण्डकीका संस्कृति तिब्बत र भारतसँग केही मिल्दाजुल्दा छन् । हिमाली काखमा रहेको पहाडी शृंखला, खोला र नदीकिनारमा बनेका साना उपत्यकामा आदिमकालदेखि बसोबास गर्दै आएका गण्डकी प्रदेशका गुरुङ...
बनिबनाउ गण्डकीका ‘ट्रेडमार्क’
विश्वव्यापी फैलिएको महाव्याधिसँगै मुलुकको आर्थिक वृद्धिदरमा ह्वात्तै गिरावट देखियो । विश्वमै आर्थिक वृद्धिदर कति घट्छ भन्ने यकिन यतिबेलासम्म गरिएको छैन । प्रारम्भिक अनुमानहरू भने गरिएको छ । यद्यपि कोभिड–१९ को आयु कतिसम्म रहन्छ भन्ने...
निजामति ब्राण्ड : स्याङ्जालीलाई नभन जाली….
सरकारले ल्याएको निजामति कर्मचारी समायोजन अध्यादेशको विरुद्ध २०७५ सालमा सिंहदरबारमा नारावाजी गर्दै निजामति कर्मचारी । तस्वीर : सामाजिक सञ्जाल ।
कसैले आफ्नो घर स्याङ्जा भन्यो भने मान्छे दच्किन्छन् । स्याङ्जाली र झापालीको कथा सम्झन्छन् अनि...
अविछिन्न योद्धा रामचन्द्र पौडेल
जुँगाको रेखी बस्दै राजनीतिमा होमिएका र निरन्तर सक्रिय नेता हुन्, रामचन्द्र पौडेल । रामचन्द्र बिपी कोइरालाको निर्वाचित सरकार हटाइएपछि राजनीतिमा सक्रिय बनेका हुन् । २००१ सालमा तनहुँको रिस्तीस्थित बाहुन पोखराको किसान परिवारका यी सदस्यले...
